“Natuurlijk bestaat het waarderingskader wel!”, hoor ik je denken. Goed punt. Alleen zo vanzelfsprekend is dat niet.
Abstract
Het waarderingskader (het onderzoekskader van de inspectie) lijkt vaak een abstract begrip, ver weg van de praktijk in de klas. Uit gesprekken met bestuurders, schoolleiders en leraren blijkt een duidelijke afstand tot die praktijk. Dat is opmerkelijk, omdat het kader juist gaat over wat er in de klas gebeurt. Er zijn uitzonderingen. Sommige scholen hebben het waarderingskader verweven met hun onderwijsproces. Die scholen vervullen wat mij betreft een voorbeeldfunctie.
Helpend bij onderwijskwaliteit
Dit artikel gaat niet over hoe helpend het waarderingskader is voor onderwijskwaliteit. Het gaat ook niet over de richting die het geeft aan schoolontwikkeling, niet over lage of makkelijk haalbare eisen, en niet over de professionele ruimte voor teamleden. Evenmin bespreek ik het kader als kompas of richtlijn. Dat kun je allemaal zelf ontdekken, eventueel met onze trainingen. Tijdens die trainingen ontmoet ik vooral schoolleiders die hun team willen meenemen. Hun kennisniveau loopt uiteen van redelijk tot onvoldoende verdiept. De samenhang tussen cruciale en niet-cruciale standaarden is vaak onbekend. Ook de puntentelling van de inspectie blijkt regelmatig een blinde vlek.
Eerlijk is eerlijk
Eerlijkheidshalve: wij ontmoeten in onze bubbel vooral mensen die zich bewust zijn van hun kennisleemte. Misschien heb ik dus een vertekend beeld. De experts, die het waarderingskader door en door kennen en ermee kunnen navigeren in hun scholen, zien we minder vaak. Toch is er een opvallend kennisgat, namelijk bij leraren. Een voorbeeld uit de trainingspraktijk: om voorkennis op te halen gebruiken we tijdens teamtrainingen vaak een oefening met stellingen. Zo richten we op een interactieve manier de aandacht op het waarderingskader. Bijna alle schoolteams blijken het eens met de stellingen “Het waarderingskader is ver-van-mijn-bed” en “Nee, het waarderingskader bevat geen inhoud die mij een betere leraar maakt.” Na afloop van de training is die houding omgeslagen: leraren waarderen het overzicht en vragen zich af waarom deze kennis geen vast onderdeel van hun opleiding was.
Werk aan de winkel
Het waarderingskader is er, en iedereen die in het onderwijs werkt heeft zich ertoe te verhouden. Ervaar je het als ver-van-mijn-bed, dan is er werk aan de winkel. Je verdiepen in de materie is dan de enige juiste weg, en nee, het is geen rocket science. Al denk ik wel dat de onderwijsinspectie de inhoud een stuk aantrekkelijker kan aanbieden, met visuals of animaties. Het lijvige document dat het nu is, nodigt weinig uit om in te duiken. Tip voor scholen: lees hoofdstuk 5, dat scheelt je ongeveer 150 pagina’s. Niet voor niets krijgen we vaak de dankbare feedback dat we een behoorlijk blauw onderwerp met hapklare, overzichtelijke stukken toegankelijk maken.
Het waarderingskader onboarden
De sleutel tot succesvol onboarden en borgen van het waarderingskader ligt bij jezelf. Jouw kennis en houding bepalen het succes in de school. Daarom hebben we een training ontwikkeld die niet alleen het waarderingskader behandelt, maar ook inzicht geeft in jouw rol als instrument. De pilotfase leerde al dat verdiepend inzicht in jezelf de kans vergroot dat het kader daadwerkelijk landt in de organisatie. Tob je dus met de vraag of jouw kennis voldoende is en hoe je sturing geeft aan de onboarding van het waarderingskader? Twijfel niet langer, maak een dag vrij en ga daarna met de juiste kennis weer aan de slag.
In één dag thuis in het waarderingskader
Schrijf je in voor de KaderKracht eendaagse: een trainingsdag waarin het waarderingskader en jouw rol als schoolleider of kwaliteitscoördinator samenkomen. Wil je het hele team meenemen? Kijk dan naar KaderKracht voor teams.
