Is jouw team op een evenwichtige manier in balans? Het lijkt een woordspeling, maar het verschil tussen balans en evenwicht is een van de meest onderschatte veroorzakers van werkdruk.
Balans?
Op veel scholen waar we komen, werkt het team samen in een bepaalde onderlinge samenhang. Er is een zekere balans in het team, in de samenwerking en in de verdeling van de werkdruk, en de school draait. Niets aan de hand, zou je zeggen.
Evenwicht
Zoom je in op hoe zo’n school echt draait, dan blijken er toch vaak ontevreden mensen rond te lopen. De balans in het team die er is, is lang niet altijd een evenwichtige situatie die duurzaam en toekomstbestendig is. Een paar patronen die we regelmatig tegenkomen. Een sterke focus op bepaalde accenten van de visie, waardoor andere aspecten ondersneeuwen; vaak heeft dat te maken met dominante teamleden die deze accenten belangrijk vinden en de ruimte krijgen of nemen om ze te vergroten. Collega’s die hogere kwaliteitsnormen hanteren dan anderen en zich daardoor, althans in hun eigen beleving, verantwoordelijker voelen voor de school.
Een team dat al lang bij elkaar is, met ingeslepen communicatiepatronen waarin onderlinge feedback ontbreekt: gezellig, maar niet helemaal sociaal veilig. Of een vijandig beeld van ouders, met veel koffiepraat over “die lastige ouders”. Soms een team dat zich binnen de stichting gedraagt als Asterix en Obelix, bewoners van het laatste dorpje in Gallië dat zich verzet tegen de “Romeinse onderwijsstichting”, terwijl de stichting de school ook zo behandelt. En een eenzijdige focus op opbrengsten óf op sociaal-emotionele ontwikkeling, met alle discussies die daarbij horen.
Vijf tips om de balans in het team te herstellen
Ten eerste een cultuurscan: laat je school scannen op de kenmerken van een professionele cultuur en vraag om advies. Daarnaast mobiliteit: wissel van directeur of haal collega’s uit andere teams binnen; mobiliteit is onmisbaar om frisheid in een team te brengen. Ten derde strategisch personeelsbeleid: schuif niet met de zwakkere of ontevreden collega’s, maar organiseer de formatie op basis van een evenwichtige teamverdeling. Vervolgens moed: heb als directeur het lef om bestaande structuren die weinig effectief zijn te doorbreken en te vernieuwen. Niets is heilig; de waaromvraag is de meest gestelde vraag. Ten vijfde interventie: wacht niet met ingrijpen tot iemand zoveel last heeft van de scheve balans dat iedereen met de rug tegen de muur staat.
Beginnen met een cultuurscan?
Wil je weten hoe het echt zit met de balans in het team? Het onderzoek professionele cultuur van Onderwijsbouwers brengt de patronen in beeld en geeft advies over de volgende stap.
